Sıçan karaciğerinde iskemi/reperfüzyon işlemine karşı vitamin-E (Alfa tokoferol)'nin etkisinin morfometrik değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PARIA SHOJAOLSADATI
Danışman: Ferruh Yücel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karaciğer iskemisi ardından gelen reperfüzyon, hepatosit hasarı ve apoptozis ile sonuçlanmaktadır. Bu çalışmasında, sıçanlarda karaciğer iskemi reperfüzyon hasarına karşı antioksidan bir ajan olan vitamin-E (alfa tokoferol)?nin koruyucu bir etkiye sahip olup olmadığının morfometrik metodlar kullanılararak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 21 adet erişkin Sprague-Dawley cinsi erkek sıçan; kontrol, iskemi/reperfüzyon (İR), ve E vitamini + iskemi/reperfüzyon (E vit + İR) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Deney gruplarında, 45 dakika süreyle total hepatik iskemiyi takiben 24 saat süreyle reperfüzyon uygulandı. Tedavi grubunda iskemiden 7 gün önce, 40 mg/kg dozda E vitamini günde bir kez intraperitoneal yolla verildi. İR gruplarına da aynı hacimde zeytinyağı uygulandı. Reperfüzyon süresi bittiğinde, sıçanlar kardiyak yolla perfüze edildi ve karaciğerleri disseke edildi. Hacim ve ağırlıkları hesaplanan karaciğerler, standart doku takibinden geçirildikten sonra parafine gömüldü. Bu bloklardan 5µm kalınlığında alınan seri kesitler hematoksilen eosin ile boyandı ve morfometrik yöntemlerle analiz edildi. Işık mikroskop seviyesinde yapılan incelemelerde, İR grubunda lobüllerde düzensizlik, vena centralis ve sinüzoidlerde genişleme, hepatositlerde yaygın nekroz alanları ve piknotik çekirdekler görüldü. Histopatolojik olarak görülen hasarın, E vit+İR grubunda daha az olduğu dikkati çekmekteydi. Morfometrik olarak yapılan analizlerde de hepatositlerde birim alana düşen piknotik nükleus sayısının İR grubuna göre anlamlı düzeyde azalmış olduğu bulundu. Sinüzoidlerin karaciğer parankiminine oranı kontrol grubunda %16 iken, İR grubunda %36 olarak hesaplandı. E vit + İR grubunda ise bu oranın %32?ye gerilediği gözlendi. Nokta sayımı metodu ile hesaplanan lobül alanlarında ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Bu sonuçlar, karaciğerde iskemi öncesinde 7 gün süreyle intraperitoneal olarak uygulanan vitamin E?nin, iskemi reperfüzyona bağlı hasarın oluşumunu kısmen engellediğini göstermektedir.