Covid 19 Pandemisinde Çok Aşamalı Veri Zarflama Analizi İle OECD Ülkelerinin Etkinlik Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA MELTEM KIDAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ezgi Aktar Demirtaş
Eş Danışman: Rifat Aykut Arapoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son dönemde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan COVID 19 salgını sosyal ve ekonomik hayatı olumsuz yönde etkilemektedir. COVID 19 salgını; halk sağlığından, gıda güvenliğine, eğitim ve ekonomiye kadar hemen her alanda alternatif araştırmalar ve yeniliklerin ortaya çıkarılmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu çalışmada OECD (Organization for Economic Cooperation and Development- Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ülkelerinin COVID 19 salgınındaki etkinlikleri üç aşamalı Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci aşaması Covid öncesi durumu analiz ederken, ikinci ve üçüncü aşamalar Covid sürecindeki durumu değerlendirmektedir. Bulaşma Kontrolü ve Tıbbi Tedavi ile ilgili değerlendirmeler ikinci ve üçüncü aşamayı oluşturmaktadır. Kapsamlı bir literatür araştırması sonrasında, her bir aşama için girdi ve çıktı değişkenleri ile aşamaları birbirine bağlayan ara değişkenler belirlenmiştir. Çıktı odaklı CCR ve BCC modelleri kullanılarak 36 OECD ülkesinin etkinlik analizi gerçekleştirilmiştir. Her bir aşama için etkinlikler tespit edildikten sonra, aşamalara farklı ağırlıklar verilerek duyarlılık analizi çalışması yapılmış ve 36 OECD ülkesinin bütünsel etkinlik değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlarla ülkelerin COVID 19 salgınındaki etkinlikleri ölçülmüş, birbirlerine göre konumları belirlenmiş ve etkin olmayan ülkelerin etkin hale gelebilmeleri için hedef değerleri ve yüzde değişimleri hesaplanarak öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çok Aşamalı Veri Zarflama Analizi, COVID-19 Salgını, OECD Ülkeleri, Etkinlik Analizi