İbrahim Gülşenî'nin Türkçe divanındaki tasavvufî kavramlar üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Sos.Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL SİNSOYSAL
Danışman: Tuba Onat Çakıroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Halvetîliğin bir kolu olan Gülşenîliğin kurucusu İbrahim Gülşenî, eski Türk edebiyatı alanında mutasavvuf kimliğiyle önemli bir yere sahiptir. İbrahim Gülşenî yaşadığı dönemin âlim ve şairlerinden büyük ilgi görmüş, gerek yaşamı gerek eserleriyle birçok ismi etkileyerek tasavvufî edebiyatta yerini almıştır. Söz konusu çalışmada İbrahim Gülşenî'nin hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verilmiş, Türkçe divanındaki tasavvufî kavramlar tespit edilerek örneklendirilmiştir. Eserdeki tasavvufî kavramların gün ışığına çıkarılmasıyla, bu sahada yapılan araştırmalara destek olunması ve İbrahim Gülşenî'nin söz konusu eserine bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın esasını teşkil etmek üzere ilk aşamada İbrahim Gülşenî'nin Türkçe divanının metnine ulaşılmış, metindeki tasavvufî kavramlar belirlenmiştir. Bu kavramlar çeşitli tasavvuf terimleri sözlüklerinden faydalanılarak açıklandıktan sonra kavramların metinde geçtikleri beyitlerden örnekler verilmiştir. Eserlerini şair kimliğinden çok bir tarikat kurucusu olarak kaleme almış olan İbrahim Gülşenî'nin, müritlerinin irşadına hizmet amacıyla yazdığı söz konusu eserde, basit bir anlatımdan ziyade remizleri sık kullanarak en derin tasavvufî konulara bir ya da birkaç kelimeyle işaret etmiş olduğu tespit edilmiştir. Tasavvufî hâllerin söz ile idrak edilmesinin mümkün olmadığını vurgulayan İbrahim Gülşenî, az ve öz söyleyerek tasavvuf yoluna talip olanları derin manaları müşahede etme yolculuğuna davet etmiştir. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, İbrahim Gülşenî, Tasavvufî Kavramlar.