Bilimsel araştırma yetkinlik ölçeği geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR DURU
Danışman: ÖZLEM ÖRSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yükseköğretim kurumlarının program yeterlilikleri incelendiğinde; Lisans ve lisansüstü düzeyde program ayrımına gidilmeksizin herhangi bir programın lisans eğitimini tamamlayan bir bireyin araştırmacı kimlik kazanmasının beklendiği ifade edilmektedir. Araştırma eğitimi almış bir kişi, en azından iyi bir araştırma tüketicisi olurken, alınacak eğitimin düzeyine bağlı olarak, belli ölçülerde araştırma üreticiliği yeterlikleri de kazanır. Yüksek kaliteli araştırmaların planlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve raporlandırılması, araştırmanın yapılmasını mümkün kılan birçok kişinin bilgi, beceri ve yetkinliğine bağlıdır. Bu nedenle, bu çalışma lisans ve lisansüstü düzeydeki hemşirelik mensuplarının bilimsel araştırma yetkinliklerinin belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amacıyla metodolojik tasarımda desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 422'si akademik personel, 515'i lisans öğrencisi olmak üzere toplam 937 hemşirelik mensubundan oluşmaktadır. Çalışmada geliştirilen Bilimsel Araştırma Yetkinlikleri Ölçeği (BAYÖ)'nin kriter geçerliliği için Araştırmaya Yönelik Kaygı Ölçeği ve Bilimsel Araştırmalara İlişkin Tutum Ölçeği kullanılmıştır. BAYÖ için oluşturulan 103 maddelik ölçek havuzundan içerik (kapsam) geçerliliği sonucunda hiçbir madde çıkartılmamıştır. Düzeltilmiş madde toplam korelasyonlarında elde edilen korelasyon katsayıları .61 ile .83 arasında, madde kalan korelasyonlarında ise korelasyon katsayıları .35 ile .69 arasında değişmektedir ve tüm maddeler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Madde ayırt edicilik analizinde maddelerden elde edilen puanların üst ve alt grup ortalamaları arasında tüm maddeler için anlamlı bir fark (p < .01) vardır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, dört alt boyutta toplanan 57 maddenin faktör yükleri .624 - .788 arasında değişmektedir. Dört alt boyut toplam varyansın %69.87'sini açıklamaktadır. Birinci alt boyut "Teknik Beceriler", ikinci alt boyut "Tutum ve Davranışlar", üçüncü alt boyut "Öngörü Kapasitesi", dördüncü alt boyut ise "Yabancı Dil Becerisi" şeklinde isimlendirilmiştir. BAYÖ' nün Cronbach Alpha, Guttmann Split-Half ve Spearman Brown güvenirlik katsayıları sırası ile; .98, .96 ve .96'dır. Bireylerin araştırma yetkinliğinin en az hata ile belirlenebileceği duyarlılık ve özgüllük değerinin BAYÖ'nün 190 kesme noktasında olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, BAYÖ bilimsel araştırma yetkinliklerinin saptanmasında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.