Gebelerin doğum öncesi bakım ile ilgili sağlık okuryazarlık düzeylerini değerlendirme aracı geliştirme ve sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, Dahili Tıp Bil.Bölüm, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜM ÖZTÜRK EMİRAL
Danışman: Alaettin Ünsal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İki aşamada yürütülen çalışmanın birinci aşamasının amacı gebelerin doğum öncesi bakım (DÖB) ile ilgili sağlık okuryazarlık (SOY) düzeylerini değerlendirme aracının geliştirilmesi olup ikinci aşamasının amacı ise gebelerin DÖB ile ilgili SOY düzeylerinin saptanmasıdır. Bu çalışma, 15.02.2016-01.07.2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen metodolojik ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmamızın ilk aşamasında "Doğum Öncesi Bakım İle İlgili Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (DÖBSOY-Ö)" geliştirilmiş olup, madde analizi, açımlayıcı faktör analizi, eş zamanlı ölçüt geçerliliği, gruplar arası ayrışma ve doğrulayıcı faktör analizi ve Kuder-Richardson-20 (KR-20) katsayısının belirlenmesi yöntemleri ile geçerlilik-güvernirliği test edilmiştir. Çalışmamızın ikinci aşaması 847 gebe üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın verileri amacımıza uygun olarak hazırlanan anket form ile toplandı. Çalışmanın ikinci aşamasında Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Bu çalışmada, DÖBSOY-Ö'de yer alan maddelerin ayırt edicilik katsayıları 0.20-0.57 ve faktör yükleri 0.34-0.85 arasında değişmekteydi. DÖBSOY-Ö'nün her bir alt alanında KR-20≥0.85 olduğu saptandı. Doğrulayıcı faktör analizinde elde edilen uyum ölçütlerine ait skorlar kabul edilebilir sınırlarda idi. Çalışmanın ikinci aşamasını oluşturanların yaşları 18 ile 44 arasında değişmekte olup ortalama 28.5±5.2 yıl idi. Çalışmamızda, 25 yaş ve üstünde olanların, gelir getirici işte çalışanların ve çekirdek aile yapısına sahip olanların DÖBSOY-Ö'nün tüm alt alanları ile ilgili SOY düzeylerinin yüksek olduğu saptandı. Ayrıca gebenin kendisinin, eşinin ve ebeveynlerinin öğrenim düzeyi arttıkça DÖBSOY-Ö'nün tüm alt alanları ile ilgili SOY düzeyleri de artmaktaydı. Sonuç olarak, DÖBSOY-Ö geçerli ve güvenilir bir ölçek olup, çalışma grubundakilerin doğum öncesi dönemle ilgili SOY düzeyleri yüksekti. Gebelerin SOY düzeyleri belirlenerek hazırlanacak eğitim materyalleri ile yapılacak sağlık eğitimiyle SOY düzeylerinin geliştirileceği kanısına varıldı. Anahtar kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Doğum öncesi bakım, Gebelik