İlköğretim matematik öğretmenliği lisans öğrencilerinin problem kurma özyeterlik algılarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUDU ÇAT
Danışman: Emre Ev Çimen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, eğitim fakültesi lisans öğrencilerinin problem kurma özyeterlik algılarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmek ve bu ölçeği ilköğretim matematik öğretmenliğinde okuyan öğrencilere uygulayarak öğrenci algılarının cinsiyet, sınıf seviyesi, akademik ortalama, problem çözme/kurma dersi alıp almama ve aldıysa alınan dersin türü şeklinde belirlenen değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Yöntem: Nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın iki çalışma grubu oluşturulmuştur. Problem Kurma Özyeterlik Algı Ölçeği (PKÖAÖ)'nin geliştirilmesi için oluşturulan birinci çalışma grubu, Türkiye'de dört devlet üniversitesinden toplam 526 ilköğretim matematik öğretmenliği bölümü öğrencisinden oluşmuştur. İkinci çalışma grubu ise geliştirilen ölçeğin uygulandığı 17 devlet üniversitesinden toplam 350 ilköğretim matematik öğretmenliği lisans bölümü öğrencisinden oluşmuştur. Ölçeğin geliştirilmesi için Açımlayıcı Faktör Analizi ve Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Ölçekle toplanan verilerin analizi için ise; Frekans, Normallik Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi ve Spearman Brown Sıra Farkları Testi kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi ve güvenirlik testleri ile geçerli ve iç tutarlılığı yüksek 37 maddeden oluşan PKÖAÖ elde edilmiştir. Araştırmada ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin problem kurma özyeterlik algılarının iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Çalışma grubunda yer alan bu öğrencilerin problem kurma özyeterlik algıları cinsiyete, sınıf seviyesine, akademik başarıya, problem çözme/kurma dersi alıp almamasına ve aldıysa aldığı dersin türüne göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. PKÖAÖ ve alt boyutları olan Problem Kurmadaki Aşamalar (PKA), Stratejiler ve Beceriler (SB), Problem Kurarken Yapılan Değişimler (PKYD) arasındaki ilişki incelendiğinde öğrencilerin PKA, SB ve PKYD puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır. PKÖAÖ puanları ile PKA, SB ve PKYD puanları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Bu araştırmada PKÖAÖ'nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu ölçekle ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin problem kurma özyeterlik algılarının iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yapılan araştırma kapsamında ilk öneri, ölçeğin ortaöğretim matematik ve sınıf öğretmenliği gibi farklı lisans programlarına uygulanarak sonuçlarının araştırılması ve bu çalışma ile karşılaştırılması yönündedir. Bu çalışmada ele alınan değişkenlere göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İleriki çalışmalarda bunun nedenlerini inceleyen detaylı bir çalışma yapılabilir ayrıca başka değişkenler kullanılarak çalışma yeniden uygulanabilir. Bu çalışmada geliştirilen ölçek kullanılarak, öğrencilerin özyeterlik algılarının, tutum, gerçek performans gibi farklı durumlarla birlikte incelendiği yeni çalışmalar yapılabilir. Anahtar kelimeler: Problem kurma, Özyeterlik algısı, İlköğretim matematik öğretmenliği lisans öğrencileri, Problem Kurma Özyeterlik Algı Ölçeği