Bazı buğday çeşitlerinin adaptasyon kabiliyeti, agronomik ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZAFER ŞABAN TUNCA

Danışman: MURAT OLGUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma kapsamındaki çalışma, 2010-2011 yılı üretim döneminde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında, kıraç koşullarda yürütülmüştür. Denemede son yıllarda Ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen 16 kışlık ekmeklik buğday çeşidi (Tosunbey, Bezostaja, Ekiz, Pehlivan, Palandöken, Bayraktar, Sönmez, Konya 2002, Gelibolu, Demir 2000, Müfitbey, Dağdaş, Nenehatun, Kate A1, Doğu 88 ve Kırik) materyal olarak kullanılmıştır.Denemede çeşitler; kanopy sıcaklığı, klorofil miktarı, başaklanma gün sayısı, bitki boyu yatma oranı, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, tane verimi, hasat indeksi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, sedimantasyon değeri, protein oranı, tane sertliği ve gladin bant desenleri özellikleri bakımından incelenmiştir.Denemede en yüksek verim Ekiz (544,9kg/da) çeşidinden elde edilmiş olup, bu çeşidi Gelibolu (487,0kg/da), Müfitbey (427,2kg/da), Sönmez (387,3kg/da), Pehlivan (378,8kg/da) ve Nenehatun (336,9kg/da) takip etmiştir.Verim ve kalite unsurları, gliadin bant desenleri birlikte incelendiğinde, gliadin bant desenleri bakımından birbirine benzerlik gösteren Tosunbey, Gelibolu, Müfitbey, Kate A1 ve Konya 2002 çeşitlerinden; Tosunbey ve Müfitbey çeşitlerinin hem verim hem kalite bakımından, Konya 2002' nin de verim unsurları bakımından benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir.Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; Eskişehir yöresi kıraç koşullarında yüksek verim ve kalite açısından Ekiz, Gelibolu, Sönmez çeşitlerinin kullanılması uygun bulunmuştur. Ancak Bezostaja çeşidi yüksek kalite değeri açısından un sanayinde kullanılabilecek bir çeşit olarak ortaya çıkmaktadır. Bunlara ek olarak bölgede artan nüfusun beslenmesi açısından yüksek verimli, kaliteli, hastalık ve zararlılara dayanıklı, stabil çeşitlerin geliştirilmesi amacıyla buğday ıslahında, daha detaylı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Ekmeklik buğday, adaptasyon, verim ve kalite unsurları, gliadin bant desenleri.