Bir altın ve gümüş madeni açık ocağındaki kazıyıcı-yükleyicilerin performans analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARDA ÇELİK

Danışman: HAMDİ AKÇAKOCA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, bir açık ocak altın ve gümüş madeni işletmesinde kullanılan kazıcıyükleyici ekipmanların operasyonel performansının değerlendirilmesini amaçlamıştır. Açık ocak madenciliğinde üretim sürecinin sürekliliği ve verimliliği, kazı-yükleme faaliyetlerinin etkin biçimde yürütülmesine doğrudan bağlıdır. Bu nedenle çalışmada kazıcı-yükleyici ekipmanların yükleme çevrim süreleri, vardiya koşulları, yükleme lokasyonları ve kamyonkazıcı eşleşmeleri gibi parametreler performans analizlerinde irdelenmiştir. Araştırmada kullanılan veriler, işletmede aktif olarak kullanılan bilgisayarlı filo yönetim ve sevk (dispatch) sisteminden elde edilmiştir. Dört aylık süre boyunca kaydedilen çok sayıda yükleme çevrimine ait veriler değerlendirilmiş ve gerçek saha koşullarını yansıtan geniş ölçekli bir veri seti oluşturulmuştur. Elde edilen veriler yardımıyla kazıcıyükleyici ekipmanların ortalama yükleme süreleri, üretkenlik düzeyleri ve duruş süreleri belirlenmiş; bu değişkenlerin ekipmanların performansları üzerindeki etkileri analiz edilirken değerlendirilmiştir. Performans analizleri sonucunda, kazıcı-yükleyici modeline, yükleme yapılan ocak içi konumun fiziksel özelliklerine ve kamyon tipine bağlı olarak yükleme çevrim sürelerinde anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca vardiya koşulları ve ekipman-kamyon uyumu, üretim sürekliliği ve ekipman verimliliği üzerinde belirleyici faktörler olarak öne çıkmıştır. İncelenen veriler doğrultusunda üretken olmayan sürelerin başlıca nedenleri ortaya konmuş ve ekipman performansını doğrudan etkileyen operasyonel aksaklıklar belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kazıcı-yükleyici ekipmanların performansının düzenli olarak izlenmesinin; üretim planlamasının iyileştirilmesi, duruş sürelerinin azaltılması ve açık ocak işletmelerinde genel üretim verimliliğinin artırılması açısından önemli olduğunu göstermektedir. Çalışma sonucunda, mevcut sistemde performans kaybına neden olan unsurlar belirlenmiş ve ekipman kullanım etkinliğini artırmaya yönelik iyileştirme önerileri sunulmuştur.