Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN GİRİŞEN
Danışman: Başak Güçyeter
Özet:
Binalarda kullanıcılarının varlık/yokluk ve enerji tüketimi ile ilişkili davranışlarının
tahmin edilmesi enerji tüketimini etkileyen önemli parametrelerden biri olarak kabul
edilmektedir ve otuz yılı aşkın süredir aktif bir araştırma alanıdır. Saha çalışmaları deney,
matematiksel modelleme, simülasyon, karşılaştırma ve gözleme dayalı yöntemler etrafında
kümelenmiştir. Bu özelleşmiş araştırma alanı, enerji performans simülasyonu aracılığıyla
binanın enerji tüketiminin tahmininde ortaya çıkan ve “bina performans açığı” olarak
tanımlanan tahmin edilen ve gerçekleşen enerji tüketimi arasındaki farkın azaltılmasını
hedeflemektedir. Simülasyon araçlarındaki gelişmeler bina enerji performans tahminini
kolaylaştırmış olsa da deterministik/kural tabanlı girdi ve/veya verilere dayalı simülasyon
sonuçları bina performans açığı ile doğrudan ilişkilendirilmektedir. Özellikle kullanıcı
davranışı temelli çalışmaların eksikliğine vurgu yapılmakta, bina performans açığının ancak
kullanıcı davranışının kural tabanlı (deterministik) kontrol stratejileri üzerinden değil,
olasılıksal yaklaşımlarla ele alınmasının önemi sıklıkla vurgulanmaktadır. Çalışmalar
kullanıcı davranışı ve varlığını izlemedeki kolaylıklar sebebiyle sıklıkla ofis binalarında
yürütülmüştür. Ancak COVID-19 pandemisi ile uzaktan, yarı-zamanlı, dönüşümlü çalışma
gibi mekânda varlık/yokluk durumunu dönüştüren uygulamaların da bu kapsamda dikkate
alınması gerekli hale gelmiştir. 2020 yılına kadar alanda yürütülen çalışmalar temel kabul
edilerek, kullanıcı modellerinin varlık/yokluk ve pencere açma kapama davranışı
kapsamında esnek zaman çizelgelerine bağlı olarak yeniden tartışılması gerekmektedir. Bu
nedenle, tez çalışması kapsamında Türkiye’deki öğretim üyeleri ile çevrimiçi bir anket
çalışması yürütülerek pandemi öncesi ve sürecinde ofisteki varlık/yokluk ve pencere
açma/kapama davranışlarındaki değişiklikler saptanmıştır. Elde edilen verilerden olasılıksal
modelleme yöntemlerinden kümeleme analizi kullanılarak kullanıcı varlık/yokluk ve
pencere açma/kapama davranış profilleri oluşturulmuş, bu profiller pandemi öncesi ve
sonrası için davranış değişikliği bakımından karşılaştırılmıştır. Tez çalışması kapsamında
elde edilen bulgular, kullanıcı varlık/yokluk ve pencere açma/kapama davranışında
beklenmeyen değişiklikleri ele alarak literatüre katkıda bulunmaktadır.