Türkiye'deki döviz piyasalarında beta riskinin tek ve çok değişkenli GARCH modelleri ile modellenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE PAKER
Danışman: Serdar Neslihanoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Döviz piyasasında işlem yapan yatırımcılar tarafından oluşturulan döviz portföyleri ile bu portföylere dahil edilen döviz kurlarının arasındaki ilişkinin modellenmesi ve gelecek tahmini yapılması bu tezde amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nda gösterge niteliğinde döviz ve efektif alış-satışa en çok konu olan 20 döviz kuruna ait 02.01.2005-12.11.2020 periyodunu kapsayan günlük frekans değerleri ve bunlardan eşit ağırlıklı oluşturulan portföy araştırma verisi olarak kullanılmaktadır. Finansal varlıklar arasındaki ilişkiyi özetleyen beta risk parametrelerine olanak sağlayan Sermaye Varlıklarını Fiyatlandırma Modeli (SVFM) bu tezde temel model olarak kullanılmaktadır. SVFM ile tutarlı veri üretme modeli olan Doğrusal Piyasa Modeli (DPM) En Küçük Kareler (EKK) yöntemi ile modellenmektedir. Zamana bağlı değişen beta risk parametreleri için Koşullu Sermaye Varlıklarını Fiyatlandırma Modeli (K-SVFM) kullanılmaktadır. K-SVFM ile tutarlı veri üretme modeli olan Zamana bağlı değişen Doğrusal Piyasa Modeli (Z-DPM) tek değişkenli GARCH-tipi modeller olan GARCH ve GJR-GARCH modelleri, çok değişkenli GARCH-tipi modeli olan DCC-GARCH modeli ile modellenmektedir. Bulgulara göre Z-DPM performansının DPM'ye kıyasla daha etkin performans gösterdiğine ve beta riski davranışının durağan olmadığına ulaşılmıştır. Bu sonuçla birlikte, Z-DPM'nin modellenmesi aşamasında özellikle ani dalgalanmaların olduğu durumlarda zamana bağlı değişen regresyon katsayısını içeren modelin kullanılmasının performansı arttırdığı gözlemlenmiştir Anahtar Kelimeler: Beta Riski, Döviz Kuru, Tek ve Çok Değişkenli GARCH-tipi Modeller, Sermaye Varlıklarını Fiyatlandırma Modeli (SVFM), Doğrusal Piyasa Modeli (DPM), Zamana bağlı değişen Doğrusal Piyasa Modeli (Z-DPM)