Türkiye'deki hastanelerin performanslarının değerlendirilmesi: Etkinlik ve maliyet etkinlik analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN ÇALIŞKAN BALKAN
Danışman: Nuray Girginer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rekabetin hızla arttığı ve buna bağlı olarak maliyetlerin en aza indirgenmeye çalışıldığı günümüzde, performans ölçüm süreçleri ürün/hizmet kalitesinin artırılması açısından tüm kurumlar için önem arz etmektedir. Hastaneler açısından performans ölçümleri, hastanelerin ne kadar başarılı bir şekilde hizmet sunduğu ve bunun sonucunda kaynaklarını hangi ölçüde doğru kullanarak maliyetlerini nasıl dağıttığı ile ilgili sonuçlar üretir. Dolayısıyla kaynakların hızla tükendiği günümüzde hastanelere ayrılan kısıtlı kaynağın, en doğru şekilde ve en az maliyetle nasıl kullanılacağının belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin 81 ilinde bulunan hastanelerin performanslarını etkinlikleri bakımından değerlendirerek, etkinliklerini maliyetlerle ilişkilendirmektir. Çalışma Etkinlik, Maliyet Etkinlik ve bu iki performans göstergesine göre farklı modellerin Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Gri İlişkisel Analiz'inin (GİA) hibrid şekilde kullanılarak yorumlanmasıyla oluşturulmuştur. Performans değerlendirmesi yapılırken önce hastanelerin etkinliğini ölçmede VZA kullanılmış, sonra ise VZA sonucu belirlenen etkinlik değerlerini maliyetlerle ilişkilendirmek amacıyla Maliyet Etkinlik Analizi uygulanmıştır. Çalışmada dört adet, farklı değişken kombinasyonuna sahip etkinlik analizi modelleri belirlenerek, her bir model için 81 ilde bulunan hastanelerin iller bazında etkinlik oranları belirlenmiştir. Maliyet Etkinlik Analizi sonuçlarına göre etkin olmayan hastaneler için kaynak tahsisi öncelik sıralaması belirlenerek Etkinlik Analizi sonuçları ile birlikte değerlendirmeler sunulmuştur. Son olarak Gri İlişkisel Analiz kullanılarak Etkinlik Analizi ve Maliyet Etkinlik Analizi sonuçlarının belirlenmesinde modellere ait değişkenlerden hangilerinin daha önemli olduğu belirlenerek, her iki analiz için etkin ve maliyet etkin hastanelerin bulunduğu iller kendi aralarında sıralanmıştır.