Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Yatakları ve Jeokimya Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE KIRHAN
Danışman: Özgür Karaoğlu
Özet:
vi
ÖZET
Ankara’nın yaklaşık 60 km batısında bulunan Beypazarı İntrüzyonu Sakarya Zonu
orta kesimlerinde konumlanmış ve birçok araştırıcı tarafından çalışılmıştır. Geç Kretase
yaşlı ve I-tipi karaktere sahip Beypazarı intrüzifleri, granitten granodiyorite değişen nispeten
bir homojen minerolojik bileşim sunmaktadır. Çarpışma ile ilişkili yay magmatizması ürünü
olan Beypazarı Granitoid’inde arazi çalışmaları ile magma rezervuarındaki cevherleşme
sürecinin anlaşılması açısından sistematik örnekler alınmıştır.
Arazi çalışmaları kapsamında mineralojik bileşiminde başlıca kuvars, feldispat, ve
amfibol içeren çoğunlukla felsik karakterdeki intrüzifler ve bunları kesen mafik bileşimdeki
dayk sistemleri gözlenmiştir. Ayrıca intrüzif kütlelerde nispeten yaygın bir piritleşme ve bazı
lokal alanlarda kurşun kristal oluşumları saptanmış ve yapılan arazi gözlemleri ışığında
bunlara ek olarak süperjen olarak gelişmiş limonit, hematit ve malahit gibi mineral
birliktelikleri de saptanmıştır.
Beypazarı İntrüzyon kütlelerinde yapılan bu çalışmalar, literatürde yer alan diğer
çalışmalar da dikkate alınarak, intrüzyonun jeolojik süreçler ile jeodinamik ilişkisinin
anlaşılması için alınmış olan jeokimyasal örneklere göre diyorite, kuvarsdiyorite ve
kuvarsmonzonite değişen bileşim sunmaktadır. Tüm örnekler baskın olarak subalkali; bir
kısmı ise yüksek potasyum kalkalkalen seriye aittir. Tüm kaya örnekleri Harker
diyagramlarında belirgin artma ve azalma eğilimleri sunmaktadır. Ana oksit-Silis ile ilişkili
belirgin eğilimler magma odası içindeki fraksiyonel kristalleşmelerin varlığını işaret
etmektedir. Beypazarı İntrüzyonu’nun yerleşim zaman aralığında, magma rezervuarı
içerisinde bir metal zenginleşmesi varlığından ve/veya hidrotermal bir aktiviteden
bahsetmek mümkündür.