Üç Boyutlu Biyobaskılama Yöntemiyle Akciğer Kanser Kök Hücreleri Kullanılarak In-Vitro Ko-Kültür Sisteminde Akciğer Üç Boyutlu Tümör Mikro-Çevresinin Oluşturulması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kök Hücre, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sedat Yeniay

Danışman: Sibel Güneş Bağış

Özet:

Başlık: Üç boyutlu biyobaskılama yöntemiyle akciğer kanser kök hücreleri

kullanılarak in-vitro ko-kültür sisteminde akciğer üç boyutlu tümör mikro-çevresinin

oluşturulması

Amaç: Doku mühendisliği ve rejeneratif tıpta en çok kullanılan yöntemlerden

biri olan 3 boyutlu (3B) biyobaskı teknolojisi, kök hücre çalışmaları ve ilaç

araştırmalarının da içerisinde olduğu birçok fizyolojik mekanizmanın

aydınlatılmasında kullanılan önemli bir tekniktir. Bu teknolojideki ilerlemelere

rağmen tam anlamıyla küçük hücreli dışı akciğer (AC) kanseri (A549) modelleri

gerçek AC tümör dokusunu taklit etmekte yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada in vivo

tümör mikroçevresini morfolojik ve fonksiyonel bir 3B organoid tipte biyobaskı

yöntemiyle oluşturabilmek için; AC kanser kök hücreleri, insan endotel hücreleri

(EA.hy926) ve sağlıklı AC epitel hücrelerinin (BEAS-2B); tümör mikromimarisi ve

hava-sıvı arayüzeyine uygun olarak 3B biyobaskılanması ve karakterizasyonu

amaçlandı.

Yöntem: EA.hy926 hücreleri in-vivo mikromimari düzenine uygun olarak

transwell membrana ekilerek kaplandı. BEAS-2B ve KKH hücreleri özelliklerine

uygun olarak geliştirdiğimiz iki tip biyomürekkep kullanılarak 3B biyobaskılanarak

hava-sıvı arayüzeyinde kültür edildi. Elde edilen AC 3B tümör mikroçevresi

organoidinde canlı/ölü, SEM, histokimya ve immunofluoresan analizleri ile

karakterize edildi.

Bulgular: Hem biyomürekkep 1’in (BEAS-2B hücreleri) hem de biyomürekkep

2’nin (BEAS-2B ve AKKH) hücre canlılığı, por çapı ve hücre boyutları açıcından in

vivodaki mikromimarisine ve hücreye spesifik olan belirteçlerine uyumlu olduğu

görüldü.

Sonuç: Geliştirilen bu biyomürekkepler, biyobaskılama tasarımı ve hava-sıvı

arayüzeyi modellerinin; ileride tümör mikroçevresinde bulunan diğer hücrelerin de

eklendiği ve uzun süreli kültüre olanak tanıyan biyoreaktörler kullanılarak kurgulanan

çalışmalara ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir.