Yeraltı mekanize kömür panolarının boyutlarının optimum olarak belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMUT YAVUZ

Danışman: Hüseyin Ankara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Bu çalışmada, tam mekanize uzunayak panoları için en uygun boyutların belirlenerek en düşük maliyetle en fazla miktardaki kömürün üretilebilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Yöneylem Araştırması (YA) tekniklerinin kullanılmasıyla bir optimizasyon çalışması yapılmıştır. Problemlere sadece ekonomik açıdan değil aynı zamanda mühendislik açısından da yaklaşılarak hem ekonomik hem de teknik bir analizin yapılması, oluşturulacak YA tabanlı matematiksel model ve bu modelin çalışan bir bölgeye uygulanmasıyla madencilik çevrelerine ve mekanize madencilik yapan işletmelere biraz da olsa yardımcı olunması amaçlanmıştır. Son otuz yıl içinde madencilik endüstrisinde YA ile ilgili uygulamalarda bir artış görülmektedir. Son dönemlerde maden ürünlerinin fiyatlarındaki düşüş ve bütün dünya piyasalarındaki durgunluk nedeniyle madencilik ürünlerine olan talep artmamıştır. Bunun yanında, madencilik endüstrisinde maliyetler artmış, proje maliyetleri enflasyondan etkilenmiş ve yüksek tenörlü cevher rezervleri azalmıştır. Kömür endüstrisinde ise açık işletme rezervleri tükenmeye başlamış yeni üretim alanlarının yeraltı madencilik metotları ile üretilmesi gereksinimi doğmuştur. Bütün bu şartlar altında maden rezervlerinin daha verimli bir şekilde işletilebilmesi için yeni planlama ve değerlendirme yöntemlerin uygulanması gerekli bir hale gelmiştir. Yapılan bu tez çalışması ile tam mekanize kömür panoları üzerinde etkili olan parametreler belirlenerek kendi arasında sınıflandırılmış, gerek mühendislik ve gerekse ekonomik parametrelerin kullanılmasıyla bir karar modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen modelin işletme uygulaması için Park Teknik Elektrik Sanayi A.Ş.'ye bağlı Çayırhan Madenlerindeki "C" sahası analiz edilmiş ve doğrusal olmayan bu karar modelinin çözülebilmesi için LINGO paket programı kullanılmıştır. Alınan sonuçlar ve yapılan duyarlılık analizleri sonucunda işletmedeki optimum pano boyutları belirlenerek ton başı maliyetin azaltılabilmesi yada model parametrelerinden herhangi birisinin değişimi ile ton başı maliyetlerin değişiminin kolayca izlenebileceği gösterilmiştir.