Sıçanlarda euterpe olerecea'nın öğrenme –bellek üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAFER YILDIRIM
Danışman: Fatma Sultan Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Euterpe olerecea özellikle fenolikler, flavanoidler ve antosiyaninler gibi biyoaktif maddelerle antioksidan özellikli geniş polifenolik yapılar içermektedir. Aynı zamanda antiinflamatuvar, kardiyoprotektif, vazodilatör ve antitümoral etkilerinin olduğu da ortaya konmuştur. Beyin hücrelerindeki inflamasyon ve oksidatif zararın azaltılmasında da başarısı kanıtlanmıştır. Antioksidan etkileri nedeniyle de yaşlanma ve yaş ile ilişkili nörodejeneratif hastalıklarda olumlu katkı sağlamıştır. Antioksidan maddeler; serbest radikallerle savaşma, yaşlanmayı geciktirme gibi özelliklere sahiptir. Öğrenme ve bellek bozukluğu oluşturan kognitif fonksiyon bozukluklarını önleme özelliğine de sahiptirler. Bu özellikleri nedeni ile öğrenme ve bellekle ilgili durumlara katkı sağlayacağını düşünülerek bu etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç-Yöntem: Bu çalışmada erişkin, 250±25 gram ağırlıklarında 72 adet erişkin Wistar albino cinsi erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar 9 grupta 8 sıçan olacak şekilde ayrıldı. Deney Hayvanları etik kurulu onayı alındıktan sonra deneysel çalışmalar başlamıştır. (Etik Onay: 18-2-2016; 503-1) Gruplar:Kontrol (Serum fizyolojik), EO 100 ve 300 mg/kg, Skopolamin 1,5 mg/kg, Mekamilamin 7,5 mg/kg, ayrıca EO 100, 300, ve Rivastigmin1,5 mg/kg ın skopolamin ve EO100mg/kg nin mekamikamin kombinasyonları şeklinde ayrıldı. SF, EO100 ve 300mg/kg, Rivastimin 1,5 mg/kg, 5 gün boyunca 09.00-16.00 arasında oral yolla,6.gün ise kombinasyon gruplarına intraperitoneal skopolamin ve mekamilamin uygulamasından 30 dakika sonrası gavaj ile verildi. 85 dakika sonra 5 dakika sürecek lökomotor aktivite testi ve bitiminde ise Morris water maze (MWM) testi uygulanmıştır. Deney bitiminde sıçanların hipokampusları izole edilerek dokuda asetilkolin düzeyi tayinleri yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirme için tek ve çift yönlü ANOVA kullanılmış olup, p 0.05). Mekamilamin ve skopolamin gruplarında belleği değerlendirdiğimiz platformu bulma süreleri uzarken, platformda geçirdikleri zaman kontrole göre kısalmıştır (p 0.05). Lökomotor aktivite değerlendirmesini yaptığımız total aktivite açısından ise gruplar arasında anlamlı bir fark yoktur (p>0.05). Öğrenmeyi değerlendirdiğimiz 1. ve 5. günler arasında da tüm gruplarda ileri düzeyde bir fark varken (p 0.05). Hipokampus asetil kolin düzeyleri ise bellek ile ilgili sonuçlarımızı desteklemiştir. Sonuç: Çalışmamızda kullandığımız EO nun her iki dozununda bellek ve öğrenmeye fazladan bir katkısının olmadığı, ancak nikotinik ve muskarinik reseptörler aracılı özellikle bozulmuş belleği düzelttiği ve bu etkisinin rivastigmin kadar olduğunu söyleyebiliriz.