KOLAY TEMİZLENEBİLEN KAPLAMALARIN SOL-JEL TEKNİĞİ İLE HAZIRLANMASI,KARAKTERİZASYONU VE ETKİNLİKLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Proses ve Reaktör Tasarımı Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BAŞ
Danışman: Alime Çıtak
Özet:
Cam yüzeyler için çeşitli formülasyonlarda, kolay temizlenebilen etkiye sahip olan
çok fonksiyonlu kaplamalar araştırmacılar son yıllarda konu üzerinde araştırmalarını
yoğunlaşmışlardır. Kolay temizlenebilen bir kaplama elde edebilmek için, bir yüzeyde
hidrofobiklik (su sevmeme) ve oleofobiklik (yağ sevmeme) özelliklerinin aynı anda
sağlanabilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada, cam alttaşların kolay temizlenebilme özelliğinin geliştirilmesi
amaçlanmıştır. Başlatıcı olarak Titanyum (IV) isopropoksit (TTIP), Titanyum (IV) n-
bütoksit ve Çinko Nitrat-6-hidrat kristali kullanılarak sol-jel yöntemi ile farklı katmanlarda
ve belirlenen ara sıcaklıklarda saf TiO2, saf ZnO, TiO2/ZnO ve ZnO/TiO2 ince filmleri
hazırlandı. Cam alttaşlar Yorglass Cam San. ve Tic. A.Ş.’den 25x 25 mm boyutlarında
tempersiz ve serigrafisiz olarak tedarik edildi. Cam alttaş üzerine kaplanan ince filmler
döndürerek kaplama yöntemi ile yapıldı. 4, 5 ve 6 kat saf TiO2, 3 ve 4 kat saf ZnO, 5 kat
TiO2 üzerine 4, 5 ve 6 kat ZnO ve 3 ile 4 kat ZnO üzerine 4, 5 ve 6 kat TiO2 ince film
kaplamaları oluşturuldu. Bu çalışma şartlarıyla; farklı katman sayıları (4, 5 ve 6 kat) farklı
ara kurutma sıcaklıkları (100, 150 ve 250 oC), farklı tavlama sıcaklıkları (450, 500 ve 550
oC) ve titanyum kaynağı olarak TTIP ve n-bütoksit varlığında döndürerek kaplama yöntemi
ile saf TiO2, saf ZnO ZnO/TiO2 ve TiO2/ZnO ince filmleri oluşturuldu.
Cam alttaşlar üzerine kaplanan ince filmlerin karakterizasyonu SEM, FTIR ve XRD
analizi, temas açısı (damlatma açısı), yüzey enerjisi ve yüzey pürüzlülüğü ölçümleri
yapılarak incelendi. İnce film kaplamaları hidrofobik performansa göre değerlendirildiğinde
en iyi numune temas açısı 78,6o, yüzey enerjisi 37,02 mN/m ve 505 nm ile ZnO/TiO2-6K
numunesidir. İnce filmlere ait karakterizasyon sonuçları incelendiğinde filmlerin yapısal,
yüzeysel özelliklerinin ara kurutma sıcaklığına, doplamaya ve katman sayısına bağlı olarak
değiştiği gözlemlendi.