Sıçanlarda karaciğer rejenerasyonunda ubiquitin sinyal yolağının rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ÖZMEN YAYLACI
Eş Danışman: DİDEM TURGUT COŞAN
Danışman: MEDİHA CANBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karaciğer rejenerasyonu birçok stimulatör ve inhibitör uyaranlar tarafından düzenlenerek üç safhada incelenmektedir. G0 fazı, hücrelerin büyüme ve transkripsiyon faktörlerinin etkisiyle G1 fazına geçtiği rejenerasyonun başlangıç fazını oluşturur. Geçiş fazı, DNA replikasyonu ve mitoz olaylarını içerir. Bitiş fazı, bölünmenin durduğu karaciğer dokusunun şekillendiği fazdır. Rejenerasyon sürecinde meydana gelen olaylar oldukça karmaşıktır. Ubikutin sinyal yolağı, karaciğer rejenersyonu sürecinde rol oynamakla birlikte; moleküler etki mekanizmaları henüz açık değildir. Ubikütin sinyal yolağı bilinenin aksine sadece proteinlerin yıkımında değil aynı zamanda da DNA hasarı tamiri, hücre döngüsü, mitofaji, mitokondriyal füzyon gibi mekanizmalarla da ilişkili büyük bir yolaktır ve karaciğer rejenerasyonunda rol oynadığı bilinen bazı yolaklarla da bağlantılıdır. Çalışmada deney grupları 3 ana grup (Kontrol, Sham, PH) şeklinde oluşturuldu. Sham ve PH grupları 6 alt grup (0, 6, 12, 24, 48, 72 saat) içermektedir. Deney sonunda ki67 immunohistokimyasal işaretlenmeyle rejenerasyon oranları hesaplandı. RT-PCR array ve Western blot analizleri (BRCA1, BARD1, UBE2T, APC2) gerçekleştirildi. Elde edilen verilerde karaciğer rejenerasyonunun farklı saatlerine göre ubikutin yolağının hücre döngüsü (ANAPC2, ANAPC11, Cdc20), DNA onarımı (BRCA1, BRCA2, UBE2T, UBE2C), mitokondriyal fizyon (Mul1), apoptoz (Tp53) ile ilişkili olduğu tespit edildi. Mekanizması açık olmayan bazı genlerde benzer ekspresyonlar görüldü. Sonuç olarak; Ubikutin yolağıyla bağlantılı olduğu bilinen DNA onarımı (Fankoni yolağı, homolog rekombinasyon), hücre döngüsü, apoptoz mekanizmalarının, karaciğer rejenerasyonu sürecinde rol oynadığı gösterilmiştir. Mitokondriyal fizyonun karaciğer rejenerasyonu ile ilişkili olabileceği ilk kez ortaya konmuştur.