Bazı taze fasulye genotiplerinde kök bölgesinde oluşan su fazlalığına toleransın belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Bahçe Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE ÇELİK

Danışman: Ece Turhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bazı taze fasulye genotiplerinde (Beyaz Fasulye, Boncuk Sırık, Kökez, Oturak, Sırık) kök bölgesinde oluşan su fazlalığına tolerans morfolojik ve fizyolojik açıdan araştırılmıştır.Bitkiler 26/18 ºC sıcaklık (gündüz/gece), % 70 nem ve 450 m-2 s-1 ışık yoğunluğu olacak şekilde ayarlanmış bitki büyütme dolabında yetiştirilmiştir. Fideler 3-4 yapraklı olduğu dönemde 3 gün süre ile su fazlalığı koşullarına maruz bırakılmışlardır. Deneme sonunda sökülen bitkilerden alınan yaprak örneklerinde, yaprak alanının su fazlalığı uygulaması ile önemli derecede azaldığı tespit edilmiştir. Yaprak alanındaki değişimler genotipler arasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Yaprak Oransal Su Kapsamı (YOSK) ve Turgor Kaybı (TK) su fazlalığından etkilenmemiştir. Su fazlalığı uygulaması toplam klorofil miktarını önemli derecede düşürmüştür. Su fazlalığı stresi koşullarında, genotiplere ve uygulamalara bağlı olarak bitkilerin kök ve yapraklarında toplam şeker ve Malondialdehit (MDA) miktarlarında artışlar veya azalışlar olduğu gözlenmiştir. Ayrıca genotiplerin kök ve yaprak örneklerinde hücresel zararlanma dereceleri belirlenmiştir.Sonuç olarak değerlendirmeye alınan 5 taze fasulye genotipinin su fazlalığına toleranslarının kök ve yaprak bölgesine göre farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. İncelenen tüm parametreler dikkate alındığında, Boncuk Sırık genotipinin su fazlalığına göreceli olarak tolerant olduğu, Sırık ve Kökez genotiplerinin ise nispeten daha hassas genotipler olduğu ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Phaseolus vulgaris L., Taze Fasulye, Su Fazlalığı Stresi, StresToleransı