Yeni türlere doğru: Oynanabilir filmlerden, izlenebilir video oyunlarına


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EGEMEN ÖZCAN

Danışman: Gülbin Özdamar Akarçay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, sinema ile video oyunları arasındaki etkileşimli anlatı yapılarının ve FMV oyunlarının kesişiminde konumlanan Oynanabilir Filmler ile video oyunlarının sinematik görsel sunumlarının ortaya çıkardığı İzlenebilir Video Oyunları olgularını incelemektedir. Oynanabilir filmler, geleneksel film anlatısının ve görsel yapıların kullanıldığı ancak izleyicinin karar alma süreçlerinde etkin olmasıyla geleneksel sinemadan ayrılan hibrit bir form sunmaktadır. Bu filmler, çeşitli oyun mekaniklerinin oyun motorları aracılığıyla kendilerine entegre edilmesiyle oynanabilir özellikler kazanırlar. İzlenebilir video oyunları ise sinematografik tasarımları bünyelerine katarak izlencelik yönlerini ön plana koyan bir yaklaşımın ürünüdürler. Ortaya çıkan bu her iki melez tür; video oyunlarının sinemaya, sinemanın da video oyunlarına benzeme çabalarının birer çıktısıdır. Tezin kuramsal çerçevesi Bolter ve Grusin'in "Remediation" (İyileştirme) kavramı üzerinden yapılandırılmıştır. Çalışmada her iki medya türünün birbirlerini iyileştirdikleri alanlar; sinemada etkileşim, video oyunlarında ise görsel gramer yapılarının kullanımları olarak belirlenmiştir. Çalışmanın özgün katkılarından biri, yazarın tez kapsamında ürettiği XYZ adlı oynanabilir filmin tüm üretim süreçleriyle analizinin yapılmasıdır. Geleneksel sinema yöntemleriyle çekilen ve Unity oyun motoru ile etkileşimli yapıların eklendiği bu filmde, izleyiciye sorulan sorular aracılığıyla olay örgüsü yönlendirilmekte, karakter seçimi yapılmakta ve çeşitli oyun mekanikleri kullanılarak, filmdeki nesnelerle doğrudan etkileşim sağlanmaktadır. Bu tezde, bir filmi oynanabilir ve bir oyunu izlenebilir kılan özelliklerin belirlenmesi ve gittikçe gelişen dijital teknoloji ışığında ortaya çıkardıkları bu yeni türlerin örnekler üzerinden tartışılması amaçlanmıştır. Anlatı temelli yapımların sinema-video oyunu sınırları arasında nasıl konumlandığı ve bu melez yapının hangi estetik ve teknik öğelerle kurulduğu sorunsalına odaklanılmaktadır.