Tekstil Endüstrisinde Kullanılan Boyar Maddelerin Lakkaz Enzimi ile Biyodegradasyonunun Yanıt Yüzey Metodolojisi ile Optimizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ ÖGE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yeliz Buruk Şahin

Eş Danışman: Belma Nural Yaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kentsel yaşamın gelişmesiyle birlikte çevre kirliliği ortaya çıkmış ve endüstriyel faaliyetler sonucu artış göstermiştir. Endüstriyel atık sularla ilgili çevre sorunları, endüstriyel ürün çeşitliliğinin artmasıyla birlikte giderek daha karmaşık hale gelmektedir. Kirletici endüstrilerden biri de atık suları organik, inorganik tuzlar, boya ve ağır metaller içeren tekstil endüstrisidir. Tekstil endüstrisi, dünyada kimyasal olarak en yoğun endüstrilerden biri olduğu için büyük bir kirliliğe neden olmaktadır. Atık suların çevreye karışması tüm yaşam formlarını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle çevre mevzuatı genellikle bu atık suların çevreye boşaltılmadan önce arıtılmasını zorunlu kılar. Yapılan bu tez çalışmasında, lakkaz enziminin Reactive Blue 49 (RB49) ve Reactive Violet 1 (RV1) boyarmaddelerinin bulunduğu ortamdaki kirliliği maksimum düzeyde azaltacağı koşullar araştırılmıştır. Renk giderme optimizasyon çalışmalarında, Yanıt Yüzey Yönteminin (YYY) bir türü olan Merkezi Kompozit Tasarım (MKT) uygulanmıştır. Klasik MKT yaklaşımının yanı sıra MKT ile entegre olarak yeni bir metasezgisel yöntem olan Deniz Yırtıcıları Algoritması (DYA) da kullanılmıştır. YYY sonuçlarına göre RB49 için maksimum verim %90,56, RV1 için maksimum verim %74,12 olarak belirlenmiştir. YYY tabanlı DYA'da ise maksimum verim RB49 için %93,1, RV1 İçin %80,60 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, MKT ile metasezgisel yöntemlerin kullanılmasının renk giderimi için uygun bir yol olduğu görülmüştür.