Bilişsel Becerilerin Getirisi: PIAAC Veri Seti Aracılığıyla Ampirik Çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK OVALI

Danışman: Erdal Gümüş

Özet:

Beşerî sermaye yatrımları, bu yatırımların bireylerde nasıl somutlaştığı ve bunların ekonomik, ekonomik olmayan ve sosyal çıktılarının keşfedilmesi üzerine iktisat tarihinde pek çok önemli çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan elde edilen genel sonuçlara göre, beşerî sermaye yatırımları pek çok iktisadi ve sosyal olgularda kilit rol oynamaktadır. Pek çok iktisatçı, bu yatırımları bireysel kazançlarla ilişkilendirerek, beşerî sermayenin işgücü piyasasında nasıl ödüllendirildiğini keşfetmeye çalışmıştır. Bu çalışmada OECD tarafından sağlanan PIAAC verileri kullanılarak, 23 ülkede bilişsel becerilerin, bireysel düzeyde ücret kazançları üzerindeki etkileri tahmin edilmiştir. Bu süreçte okullaşma yılı gibi miktar temelli yaklaşımdan farklı olarak, bilişsel becerilere odaklanılmıştır. Ayrıca çalışmada içsellik problemi göz önüne alınarak, ölçüm hatası, ters nedensellik ve atlanan değişkenler sorunları için ayrı modeller ve yaklaşımlar geliştirilmiş ve olası aşağı ve yukarı yönlü sapmalar düzeltilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, yüksek bilişsel becerilerin işgücü piyasasında daha yüksek ücretlerle ödüllendirildiği tahmin edilmiştir. Diğer taraftan bilişsel becerilerin daha fazla ödülledirildiği işgücü piyasalarında, basit bir açıklama ile kadın/erkek kazanç farklılıklarının azaldığı tahmin edilmiştir. Son olarak PIAAC veri setinin sağladığı imkanlar değerlendirilerek, içsellik probleminden kaynaklanan sapmalar belirli bir düzeyde ele alınarak değerlendirilmiştir.