Olası alzheimer tanısı almış olgularda Apolipoprotein E (APO E) ve İnterlökin-1 Alfa C889T (IL-1A C889T) gen polimorfizmlerinin hastalık ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA HANDAN YILDIZ
Danışman: SEVİLHAN ARTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demans kişinin bilişsel ve entellektüel işlevlerinin normal dışı azalmasıdır. Demans sendromlarının en yaygın olanı Alzheimer hastalığıdır. Alzheimer nörofibriler yumaklar ve amiloid plaklar ile karakterize, yıkıcı bir beyin hastalığıdır. Alzheimer multifaktöryel kalıtım gösteren bir hastalık olup; genetik temeli oldukça karmaşıktır. Birçok farklı gen ve polimorfizm çevresel faktörlerle etkileşerek demans gelişimine sebep olabilmektedir. Geç başlangıçlı ve sporadik Alzheimer patogenezinde etkili olduğu düşünülen en önemli genetik risk faktörü ApoE gen polimorfizmidir. Ayrıca inflamasyon, Alzheimer hastalığına neden olan patojenik kaskatların bir kısmı olabilir. Patolojik çalışmalar Alzheimer hastalarının beyninde kronik inflamasyonun olduğunu ortaya koymuştur. Bu sebeple, bir proinflammator sitokin olan interlökin-1 (IL-1) de bu hastalığın patogeneziyle ilişkilendirilmiştir. Birçok çalışma, Alzheimer hastalığı ve IL-1A C889T alel polimorfizmi arasında ilişki olduğunu göstermektedir.Bu çalışmada, ApoE geni E2, E3, E4 polimorfizmleri ve IL-1A geni C889T polimorfizminin genotip ve alel frekansları çalışma grubumuzdaki 95 Alzheimer hastası ve 60 demans öyküsü olmayan kontrol bireyde değerlendirilmiştir. Çalışmamızda E3/E3 genotip frekansı kontrol grubunda, E3/E4, E4/E4 genotip frekansları ise olgu grubunda anlamlı düzeyde yüksekti. E3 alel frekansı kontrol grubunda, E2 ve E4 alel frekanasları ise olgu grubunda anlamlı düzeyde yüksekti. Kontrol ve olgu grupları arasında IL-1A geni C889T polimorfizmine ilişkin genotip ve alel frekanslarının dağılımı açısından farklılık gözlenmedi.Sonuç olarak, Alzheimer hastalığı ile Apo E E4 aleli arasında kuvvetli bir ilişki varken, Alzheimer hastalığı ile IL-1A C889T polimorfizmi arasında bir ilişki olmadığı belirlendi.Anahtar kelimeler: Alzheimer hastalığı, Apolipoprotein E, İnterlökin-1 Alfa, Polimorfizm