Algoloji hastalarının ağrı inançları ile ağrıyla başa çıkma durumları arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU BABADAĞ

Danışman: GÜLER BALCI ALPARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ağrı, gerek dünyada gerekse ülkemizde oldukça yaygın görülen ve giderek artan bir sağlık problemidir. Ağrının kişi tarafından ifade edilişi; yaş, cinsiyet, duygusal durum, yaşanılan ağrı deneyimi, etnik ve kültürel farklılıklar, ağrı davranışı gibi birçok faktörden etkilenmektedir. Hastanın inançları, beklentileri, ağrı ile başa çıkma tutumları, sosyal destekleri, aldığı tanılar, sağlık güvenceleri hastanın ağrı denetimi üzerinde etkilidir. Özellikle bu etkenler arasında ağrı inançları kavramı ön plana çıkmaktadır. Yapılan çalışmalarda ağrı şikayeti yaşayan bireylerin ağrının organik ya da psikolojik kökenli oluşu ile ilgili inançlarının ağrı ile baş etme stratejilerinde farklılıklar yaratabileceği belirtilmektedir. Araştırmamız; algoloji hastalarının ağrı inançları ile ağrıyla başa çıkma durumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılan, tanımlayıcı çalışmadır. Araştırmanın örneklemini 15 Mayıs 2014 - 15 Temmuz 2014 tarihleri Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Uygulama ve Araştırma Hastanesi Algoloji Servisi'nde dahil edilme kriterlerine uyan 201 yatan hasta oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından ilgili literatür taranarak hazırlanan Tanımlayıcı Özellikler Veri Formu, Ağrı İnançları Ölçeği, Ağrı İle Başa Çıkma Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlar, Spearman korelasyon, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; hastaların ağrı yaşama süresi 1 ay ile 40 yıl arasında değişmekte olup, ortalama ağrı yaşama süresi 68.37 ± 89.42 aydır. Hastaların organik inançlar puan ortalaması 3.97±0.78, psikolojik inançlar puan ortalaması 5.01±1.01'dir. Hastaların organik inançlar puanı ile kendi kendine başa çıkma (p 0.05, r= .065) arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Hastaların psikolojik inançlar puanı ile kendi kendine başa çıkma puanı (p 0.05, r= -.025), bilinçli bilişsel girişimlerde bulunma(p>0.05, r= .128) ve tıbbi çare arama puanı (p>0.05, r= .017) arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ayrıca hastaların organik inançlar puanı ile opioid kullananların, ağrı kontrolünün kendisinde olduğu inancına sahip olanların arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Bireylerin ağrının bedendeki bir hasar, yaralanma gibi organik kökenli olduğuna inancı ağrıyla baş etme durumunu olumsuz yönde etkilemekte, birey kendini daha fazla çaresiz hissetmektedir. Ağrı yönetiminde bireyin ağrı inançlarına uygun hemşirelik girişimlerinin planlanması, bunun yanında ağrı inançları ile ağrıyla başa çıkma durumları arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların farklı grup hastalar üzerinde ve daha büyük örneklem gruplarında yapılması önerilmektedir.