Gebelerde uygulanan eğitim programının bel ağrısının önlenmesi ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERRİN GENÇER
Danışman: Nebahat Özerdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gebelerde Uygulanan Eğitim Programının Bel Ağrısının Önlenmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi Amaç: Bu araştırma, prenatal dönemde bel ağrısının önlenmesine yönelik verilen eğitim programının gebelerdeki bel ağrısının önlenmesi ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Ön test-son test düzeninde kontrol gruplu yarı-deneysel olarak planlanan bu çalışma, Mart 2014 - Aralık 2016 tarihleri arasında Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Gebe Eğitim Merkezinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, deney grubunda 42, kontrol grubunda 42 olmak üzere 84 gebe oluşturmaktadır. Ancak kontrol grubundan 1 gebenin erken doğum yapması nedeniyle 34. hafta değerlendirmesi yapılamamıştır. Araştırmada, deney grubundaki 8-21. gebelik haftasındaki kadınlara bel ağrısını önlemeyi amaçlayan eğitim verilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki gebeler ilk görüşme, eğitim sonrası gebeliğin 24. ve 34. haftasında bel ağrısı, yaşam kalitesi, fonksiyonel yetersizlik ve anksiyete ölçümleri ile değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak; Gebe Tanıtım Formu, Spielberg Durumluluk ve Süreklilik Anksiyete Ölçekleri (SDAÖ- SSAÖ), Visüel Analog Skala (VAS), SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Oswestry Disability İndex formu kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma grubunu oluşturan vaka ve kontrol grubundaki gebeler sosyo-demografik, genel sağlık durumu, alışkanlıkları, fiziksel ve obstetrik özellikleri, daha önceki gebeliklerinde ve yaşamlarının herhangi bir döneminde bel ağrısı öyküsü bulunma durumlarına göre karşılaştırılmış aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Vaka ve kontrol grubundaki gebeler eğitim öncesi ve sonrasında ağrı, anksiyete, fonksiyonel yetersizlik ve yaşam kalitesi düzeylerine göre karşılaştırılmış; eğitim sonrası 2. kontrolde eğitim alan vaka grubunda eğitim almayan kontrol grubuna göre ağrı ve fonksiyonel yetersizlik düzeylerinin düşük (p<0.001), yaşam kalitelerinin daha yüksek (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Her iki grup arasında eğitim öncesi ve sonrasındaki anksiyete değerleri anlamlı farklılık göstermemiştir. Eğitim öncesi farklılık göstermeyen "Ağrı" (1. Kontrolde), "Fiziksel işlev", "Fiziksel Rol", "Genel Sağlık Algısı", "Sosyal İşlev Rolü" ve "Mental Rol" alt boyutlarıyla ilgili yaşam kalitesi düzeyleri, 2. kontrolde vaka grubunda daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Eğitim sonrası 1. ve 2. kontrolde eğitim verilmeyen grupta fonksiyonel yetersizlik düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir (p<0.05). Gruplar ayrı ayrı değerlendirildiğinde bir ilişki yokken, gebelerin toplamı üzerinden değerlendirme yapıldığında eğitim sonrası 2. kontrolde ağrı arttıkça yaşam kalitesi azalmıştır (p<0.001). Sonuç: 8-21. gebelik haftasında uygulanan eğitim 24. haftada etkili olmazken 34. haftada ağrı ile fonksiyonel yetersizlik düzeyini azaltmış, ve yaşam kalitesini artırmıştır. Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, gebelik, eğitim, yaşam kalitesi, fonksiyonel yetersizlik, anksiyete