Yeraltı kömür ocaklarında ocak yangınlarının Bulanık Mantık Yöntemi ile tahmin edilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMATULLAH DANISH

Danışman: MUSTAFA ÖNDER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kömürün kendiliğinden yanması, gaz ve toz patlamasına, maden yangınlarına, zehirli gazların yayılmasına, rezerv kaybına ve madencilerin hayat kaybına doğrudan veya dolaylı neden olan faktörlerden biridir. Bu kazaları önlemek için kömürün kendiliğinden yanmasının tahmin edilmesi önemlidir. Ayrıca, kömürün kendiliğinden yanmasının tahmin edilmesi erken aşamalarda, maden çalışanlarının emniyeti açısından da önemlidir. Bu çalışmada, tam mekanize uzunayak üretim yöntemine sahip olan Adularya yeraltı kömür madeni işyeri olarak seçilmiş ve 2017 yılı boyunca 10 adet gaz izleme istasyonu tarafından ölçülen veriler alınmıştır. Verilerdeki belirsizlikler, doğrusal ve kesin olmayan değişkenler nedeniyle, bu çalışmada, bulanık mantık modeli kullanılmıştır. Kendiliğinden yanmayı tahmin etmek için, CO, O2, N2 ve sıcaklık girdi değişkenleri, yangın yoğunluğu ise çıktı değişkeni olarak kullanılmıştır. Bulanık modelinde Mamdani bulanık çıkarım sistemi kullanılmış ve simülasyon için MATLAB ortamında Bulanık Mantık Araç Kutusu kullanılmıştır. Sonuç olarak, bulanık mantık sisteminin, belirsiz ve doğrusal olmayan verileri ile yangın yoğunluğunun belirlenmesinde daha güvenilir olduğu bulunmuştur. İşletmenin, 1409 ve 610/2B gaz izleme istasyonu noktaları kendiliğinden yanma açısından şüpheli olduğundan uygun önlemlerin alınması gereklidir. Bulanık mantık modelinin Graham oranına göre, yangın yoğunluğunu belirlemede, birçok değişkeni eşzamanlı olarak analiz etmesi ve değerlendirmesinden dolayı güvenilir sonuçlar verdiği bulunmuştur.