Matematik kaygısını etkileyen faktörlerin öğrenci-veli bağlamında incelenmesi: 9. ve 12. sınıf örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İLKÖĞRETİM MATEMATİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN PARLAK
Danışman: Aytaç Kurtuluş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, 9. ve 12. sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı ile velilerinin matematik kaygısını, kaygıyı etkileyen faktörler açısından anlamlı farklılıklar açısından incelemektir. Araştırmada, nicel yöntemlerden biri olan "Tarama Modeli" kullanıl-mıştır. Çalışma, 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde Bursa ilinin Nilüfer ilçesindeki Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Anadolu Meslek ve Teknik Lisesi'nde öğrenim gören 9. ve 12. sınıflardaki toplam 755 öğrenci üzerinde gerçekleşti-rilmiştir. Öğrencilere "Öğrenci Bilgi Formu" ve "Matematik Kaygısı Ölçeği" uygulan-mıştır. Ayrıca, araştırmaya katılan öğrencilerin 504 velisine "Veli Bilgi Formu" ve "Ve-lilere Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin parametrik olmaması nedeniyle, iki bağımsız grup arasındaki farkları belirlemek için Mann-Whitney U testi; üç veya daha fazla grup arasındaki farklar için ise Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Öğrencilerin ve velilerin matematik kaygı düzeyleri arasındaki anlamlı farklılıkları belirlemek amacıyla Spearman korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, kadın öğrencilerin matematik kaygılarının genel olarak erkek öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Düşük matematik başarısına sahip öğrencilerin kaygı düzeyinin daha fazla olduğu gözlem-lenmiştir. Ayrıca, Fen Lisesi öğrencileri, diğer okul türlerine göre daha az kaygı taşı-maktadır. Veliler arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda, yalnızca çocuklarının matematik dersine ilişkin kaygıları açısından Fen Lisesi velilerinin, diğer velilere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha az kaygılı olduğu tespit edilmiştir. Velinin aylık geliri ve çocuk sayısı ile veli matematik kaygısı arasında ve öğrencinin kardeş sayısı ile öğrenci matematik kaygısı arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Aynı okul türünde eğitim gören 9. sınıf ve 12. sınıf öğrencileri arasında gerçekleştirilen araştırmada, Anadolu İmam Hatip Lisesi 9. sınıf öğrencilerinin 12. sınıf öğrencilerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek kaygı seviyesine sahip olduğu belirlenmiştir. Veliler açısından da, yalnızca Anadolu İmam Hatip Lisesi 9. sınıf velilerinin 12. sınıf velilerine göre daha kaygılı olduğu tespit edilmiştir. Öğrenci matematik kaygısı ile veli matematik kaygısı arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğrencinin anne ve babasının eğitim düzeyi yükseldikçe kaygının azaldığı gözlemlenmiştir. Öğrencilere yönelik matematik dersi çalışma yöntemleri, özellikle kız öğrenciler ve sayısal yeterliliği düşük olanlar için matematik dersinde özgüven gelişimini destekleyen rehberlik çalışmalarının yapılması oldukça faydalı olacaktır. Bu bağlamda, kaygıyı azaltmaya yönelik destek programları, kaygıyla başa çıkma stratejileri ve duygu düzenleme teknikleri üzerine rehber öğretmenler tarafından verilecek eğitimlerin yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, velilere yönelik olarak veli kaygısını azaltmayı hedefleyen seminerler ve matematik desteği konusunda bilinçlendirme etkinlikleri düzenlenmesi, gerçekleştirilecek çalışmalara ve bilgilendirmelere katkı sağlayacaktır. Böylece çocuklara daha destekleyici ve cesaretlendirici bir öğrenme ortamı sunulabilecektir. Okul türlerine özgü kaygı kaynaklarının belirlenmesi ve bu doğrultuda destekleyici programların uygulanması da oldukça yararlı olacaktır. Anahtar kelimeler: Matematik kaygısı, Veli matematik kaygısı, Matematik başarısı