Yakıt tasarrufu yöntemi olarak havadan yakıt ikmali
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT TOYDAŞ
Danışman: Tuğba Saraç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yakıt, askeri havacılık operasyonları için kritik bir stratejik malzeme ve ciddi bir maliyet bileşenidir. Havadan yakıt ikmali, askeri kargo uçaklarının menzil dışı uçuşlarında uçakların menzilini arttırmak için sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak, ulaştırma uçaklarının daha az yakıt ve bunun karşılığında fazladan yük ile havalanmasını sağlayarak yakıt tasarrufu sağlama potansiyeli bulunmasına rağmen, havadan yakıt ikmali günümüz havacılık uygulamalarında kargo uçağı menzilinde bulunan başlangıç-varış noktaları için çoğunlukla kullanılmamaktadır. Bu çalışmada, kargo uçakları menzili içinde kalan belirli kargo başlangıç, varış ve tanker üssü noktaları ile taşınacak toplam yük miktarı için ilk yakıt ve yük arasındaki ödünleşmeyi sınayarak havada yakıt ikmalinin yakıt tasarrufu sağlayıp sağlamadığını ortaya koyan karışık tamsayılı doğrusal olmayan bir matematiksel model geliştirilmiştir. Modelde, "havadan yakıt ikmali" seçeneği için toplam yakıt tüketimi enküçüklenecek şekilde kargo uçaklarının ilk yakıt ve yük miktarları ile havada yakıt ikmal başlangıç ve bitiş noktaları belirlenmektedir. Ardından "Havadan yakıt ikmali" seçeneği için bulunan toplam yakıt tüketimi, aynı başlangıç ve bitiş noktalarında aynı miktardaki kargonun havada yakıt ikmali kullanılmadan taşındığı "havadan yakıt ikmalsiz uçuş" seçeneği için hesaplanan toplam yakıt tüketimi ile karşılaştırılmakta ve havadan yakıt ikmalinin yakıt tasarrufu sağlayıp sağlamadığı ortaya konulmaktadır. Model, iki örnek gerçek hayat senaryosuna uygulanmış ve havada yakıt ikmali ile ciddi miktarda yakıt tasarrufu sağlamanın mümkün olduğu gösterilmiştir.