Yapay zeka tekniğiyle işitme engelliler için uzaktan iletişim sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK BİLGİSAYAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZER ÇELİK
Danışman: ALPER ODABAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyada 230 milyondan fazla işitme engelli bulunurken ülkemizde bu sayı 3.5 milyon civarındadır. İşitme engelliler görsel olarak iletişim kurabildiklerinden, yaklaşık %80'i ülkelerinin dilini okumak ve yazmakta zorlanır. İletişim kurmak ve bilgiye erişmek için yalnızca işaret diline güvenirler. Bugün dünyada 124'den fazla farklı işaret dili kullanılmaktadır. Her işaret dilinin kendi semantiği ve sözdizimi vardır. Engelli insanların bilgi ve teknoloji kullanım oranı engelsiz insanlara kıyasla kayda değer biçimde düşüktür. Bazı durumlarda engelli insanlar telefon, televizyon ve internet gibi en temel araçlara ve hizmetlere bile erişimden mahrum olabilmektedir. Sürekli artan interaktif içeriklerin tercüman yardımıyla çevrilmeye çalışılması birçok içeriğin ya hiç çevrilmemesine veya güncel olamamasına sebep olmaktadır. Bu yüzden işaret dili çeviri sistemlerinde tercümanların yanı sıra yüksek teknoloji destekli çeviri sistemlerinin geliştirilmesi büyük öneme sahiptir. İşitme engelliler duyma becerisine sahip olmadıkları ve konuşamadıkları için engelli olmayanlarla iletişim kurmakta büyük güçlükler yaşamaktadırlar. Özellikle deprem ve diğer doğal afetler gibi acil durumlarda polis, itfaiye veya sağlık hizmetlerine erişimde işaret dili bilmeyen kişiler ile uzaktan iletişime geçme ihtiyacının olduğu durumlarda daha da artmaktadır. Dünyada çeşitli işaret dilleri için çeviri hizmeti sunan birkaç sistem geliştirilmiştir. Fakat Türk İşaret Dili için büyük ölçekli bir çalışma yapılmamıştır. Bu tez çalışması kapsamında, işitme engellilerin iletişimini kolaylaştırmak amacıyla interaktif bir sistem geliştirilmiştir. 3 boyutlu sanal bir asistan sayesinde girilen bir metnin anlık olarak işaret diline çevrilmesi ve işitme engellilerin yapmış olduğu hareketlerin iki farklı metotla algılanıp metne çevrilmesi üzerine çalışılmıştır. Geliştirilen bu sistemler ve VoIP sunucular kullanılarak işitme engellilerin uzaktan iletişimlerini kolaylaştıracak çözümler üzerine çalışılmıştır.