Maniheist Çevreye Ait Türkçe Metinlerin Tasnifi ve Dil Özellikleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHARREM KAHRAMAN

Danışman: Ferruh Ağca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Doğu Türkistan'da 8.-12. yüzyıllarda Soğd, Mani ve Uygur alfabeleriyle kâğıda yazılmış Maniheist çevreye ait Türkçe metinler, birbirleriyle ve bir önceki yazı dilinin temsilleri olan Ötüken yazıtları ile dillik bakımdan mukayese edimiştir. Mukayesenin neticesinde mezkûr metinlerin hem yazıtlarla hem de birbirleriyle olan benzerlik ve farklılıkları ortaya koyulmuş akabinde elde edilen veriler vasıtasıyla inceleme konusu Maniheist çevreye ait Türkçe metinler dil özellikleri bağlamında tasnif edilmiştir. Dilbilgisi ve tasnif konularını kapsayan iki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde; inceleme konusu metinlerin sahip oldukları değişken dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Söz konusu değişkenlerin metinlerdeki durumları irdelenmiş ve hem birbirleriyle ortak dil özellikleri gösteren metinler tespit edilmiş hem de bu dil özelliklerinin metinlerin tasnifine etkileri kendi özellerinde tespit edilmiştir. Tasnif bölümünde ise birinci bölümde elde edilen veriler metinlerin tarih kayıtları ile de desteklenerek Maniheist çevre metinlerin dillik ve buna paralel ilerleyen kronolojik konumlarına göre tasnifi yapılmıştır.